Verkopen aan de toog

Aan de inkomtafel verkoop je tickets. Twee meter verder staat de toog, en daar verkoop je pinten, frieten en koffie. Dat is een ander soort product: er komt geen ticket uit, er hoort geen tijdslot bij, en niemand scant een pint aan de ingang.

Daarvoor bestaat het soort Consumptie. Een consumptie is gewoon iets dat je aanslaat: ze krijgt een prijs, een eigen btw-tarief, en ze komt op de bon en in je kassajournaal terecht. Verder doet ze niets.

Eerst even aanzetten

Consumpties staan standaard uit. Een bezoekerscentrum dat alleen tickets verkoopt heeft er niets aan, en een keuzelijst met een soort die je nooit gebruikt maakt het scherm alleen maar drukker.

Die schakelaar staat voor het hele platform en niet in je eigen instellingen. Wil je consumpties gebruiken, vraag dan aan support om ze aan te zetten. Zodra dat gebeurd is, verschijnt Consumptie in de keuzelijst bij een nieuw product. Er verandert niets aan wat je al verkocht hebt.

Wat je nodig hebt vooraf

• Een werkende kassa. Zie De balie-kassa voor de tablet, de lade en het openen van een kassasessie.
• Voor elk drankje of gerecht één product met een balieprijs. De kassa gebruikt altijd de prijs van het kanaal balie.
• Het btw-tarief dat op dat product hoort. Vraag dat na bij je boekhouder: drank die ter plaatse gedronken wordt valt doorgaans onder een ander tarief dan eten dat je meegeeft, en dat verschilt per land. Zie ook Btw-sets.

---

Een consumptie aanmaken

1. Ga naar Producten en klik op Nieuw product.
2. Kies bij Soort de optie Consumptie.
3. Vul de naam in, per taal die je voert. Dit is wat op de bon komt en op de knop van de kassa staat: houd het kort. "Pils 25 cl" leest aan een drukke toog beter dan "Huisbier van de brouwerij om de hoek".
4. Kies in de sectie Btw bij Soort verkoop wat het is — bijvoorbeeld Alcoholische drank, Frisdrank, Eten ter plaatse of Statiegeld. Het tarief volgt dan uit je btw-set. Laat je Soort verkoop leeg, dan typ je het percentage zelf bij Btw-tarief.
5. Bewaar, en klik bij Prijzen op Prijs toevoegen. Kies bij Kanaal de optie Balie.

Klaar. De knop staat op het kassascherm zodra je de kassa opent op de locatie waar het product bij hoort.

Wat een consumptie met opzet níet doet

• Geen ticket. Er wordt niets aangemaakt dat gescand kan worden.
• Geen jaarkaart.
• Geen tijdslot. Je kan er geen aan hangen, en ze vraagt er nooit om.
• Niet in de scan-app. Een consumptie staat niet in het dagmanifest; aan de ingang valt er aan een pint ook niets te controleren.
• Niet in je webwinkel. Een consumptie is een kassaproduct. Ze duikt niet op in je ticketshop, ook niet als er per ongeluk een onlineprijs bij staat, en een reseller kan ze niet doorverkopen.

---

Statiegeld en waarborg

Statiegeld is geen apart soort product: het is gewoon een consumptie, met zijn eigen prijs en zijn eigen btw-tarief. Maak er één product van, bijvoorbeeld "Statiegeld beker", en zet er de waarborg op die je vraagt.

Slaan gaat zoals elk ander product: de bezoeker koopt een pint én een beker, en er staan twee regels op de bon.

Teruggeven

Komt de beker terug, dan druk je bovenaan het kassascherm op Teruggeven. De knop kleurt om en er komt een balk boven de tegels. Tik daarna op de tegel van wat er terugkomt: er verschijnt een regel met een min ervoor.

Na die ene tik staat de kassa meteen weer gewoon op verkopen. Je kan Teruggeven dus niet per ongeluk aan laten staan en de rest van de avond alles negatief aanslaan. Bedenk je je, tik dan nog eens op Teruggeven — aan het mandje verandert er intussen niets.

Het is met opzet één knop boven de tegels en geen knop onder élke tegel. Dat laatste verdubbelde het aantal blokken op het scherm voor iets dat per avond een paar keer gebeurt — precies daar waar je je plaats het hardst nodig hebt.

Dat is met opzet één regel op dezelfde bon, en geen aparte terugbetaling:

• de bezoeker ziet in één blik wat hij betaalde en wat hij terugkreeg;
• de kassalade wordt meteen lichter met het bedrag dat je teruggaf;
• de btw wordt in hetzelfde tarief teruggerekend, zodat je Z-rapport aan het eind van de avond vanzelf klopt;
• er staat niets dubbel in het journaal.

Brengt iemand vier bekers terug, dan tik je één keer op Teruggeven, één keer op de tegel, en daarna drie keer op de plusknop in het mandje.

Komt er alleen statiegeld terug en koopt de bezoeker niets? Dan komt de hele bon op een negatief bedrag uit en geef je dat contant terug. De lade klopt daarna nog altijd.

Let op: teruggeven werkt alleen bij een consumptie. Een ticket terugnemen is iets anders — dat is een annulering, want het ticket zelf moet ook ongeldig worden. Zie Terugbetalen.

---

Foto's op de tegels

Aan een drukke toog tikt een medewerker op een vorm en een kleur, niet op een woord. Daarom kan je bij elk product een foto opladen. Die komt aan de toog op de knop te staan, met de naam en de prijs eronder.

1. Open het product en klap Beeld op de kassategel open.
2. Laad een foto op. Vierkant beeld werkt het best; 400 bij 400 punten is ruim genoeg.
3. Bewaar. De tegel toont de foto op elke kassa waar dat product op staat.

De foto hoort bij het product en niet bij de tegel. Een pint ziet er aan de bar hetzelfde uit als aan het frietkraam, dus je laadt hem één keer op en hij staat overal goed. Staat het product in drie layouts, dan verandert één foto ze alle drie.

En als je geen foto hebt

Dan verandert er niets wezenlijks. Een tegel zonder foto toont een gekleurd vlak met de naam erin: even groot en even goed te raken. Dat is een volwaardige weergave en geen half werk — de meeste organisaties laden nooit een foto op.

• Staat de tegel in een blok met een naam, dan krijgt het vlak de kleur van dat blok. Zo leest een blok als één vlak.
• Staat ze in een blok zonder naam, dan krijgt ze een vaste kleur die bij dat product hoort. Die verschuift niet wanneer je er later een product bij zet.

Je hoeft dus niet alles of niets te doen: een layout waarin de helft van de producten een foto heeft, ziet er nog altijd verzorgd uit.

En een foto is niet altijd de beste keuze. Vier soorten frieten zien er op een vierkantje van 400 punten allemaal hetzelfde uit. Daar helpt een gekleurd vlak met "Frieten groot" erin meer dan een foto.

---

Aan de toog zelf

Het kassascherm werkt voor een consumptie precies zoals voor een ticket:

1. Tik op de tegel van het product. Nog eens tikken telt er eentje bij.
2. Met + en − in het mandje pas je het aantal aan.
3. Kies een betaalwijze en reken af.

Er komt geen ticketscherm achteraf: er is niets te mailen en niets te scannen. Wil je een bonnetje, gebruik dan Bon afdrukken, net als bij een ticket.

---

Afrekenen met de camera

Staat cashless aan, dan rekent je kassa af met de pas van de bezoeker zonder dat iemand een code moet overtypen. De tablet leest zelf de QR-code op zijn ticket, op papier, als pdf of in Apple Wallet of Google Wallet.

1. Tik de bestelling aan zoals altijd.
2. Tik op Nu afrekenen. De camera gaat open, met het bedrag erboven.
3. De bezoeker houdt de QR-code van zijn ticket voor de camera.
4. Klaar. Staat er genoeg op zijn pas, dan is het bedrag meteen afgeboekt en zie je het afrondscherm.

Onder het camerabeeld staan drie grote knoppen: Kaart, Contant en Annuleren. Betaalt de bezoeker toch liever anders, tik dan gewoon op een van de eerste twee. Annuleren sluit de camera en laat het mandje staan.

Als het niet lukt

• De camera herkent niets. Na een paar seconden sluit ze vanzelf en zie je Geen pas herkend. Kies hoe de bezoeker betaalt. De gewone knoppen staan er gewoon: Contant, Kaart en Bancontact Pay.
• Een code die geen pas is. Je ziet Geen pas gevonden bij deze code. en de camera blijft nog even kijken. Vaak toont de bezoeker gewoon de verkeerde QR-code.
• Te weinig saldo. Je ziet Te weinig saldo — laad eerst op. De camera sluit, en de pas staat al klaar bij Betalen met de pas, met het saldo erbij. Laat de bezoeker opladen of kies een andere betaalwijze; opnieuw scannen hoeft niet.
• Een geblokkeerde pas. Je ziet Deze pas is geblokkeerd. Er wordt niets afgerekend. Stuur de bezoeker naar de organisatie.

Opladen en teruggeven

Ook bij Saldo opladen gaat de camera vanzelf open om de pas te zoeken. Het saldo teruggeven gebeurt in hetzelfde venster, dus ook daarvoor scan je zo de pas. Gebruik je liever een handscanner of typ je de code over, tik dan op Annuleren: het codeveld staat klaar.

Met de knop Camera naast Zoeken open je de camera opnieuw. Die knop staat ook naast het veld Betalen met de pas bij het mandje.

Waarom de camera niet altijd aanstaat

Een tablet die de hele avond filmt, wordt warm en loopt leeg. De camera gaat daarom alleen open wanneer je op Nu afrekenen of Saldo opladen tikt. Ze sluit weer zodra de pas gevonden is, zodra je een knop kiest, na een paar seconden zonder resultaat, of wanneer je naar een ander scherm gaat. Er wordt niets opgenomen of bewaard: het beeld blijft op de tablet.

Per toestel aan of uit

De camera staat standaard aan op elke kassa zodra cashless aanstaat. Je zet ze per toestel uit bij Toestellen: open het toestel en zet Camera openen bij afrekenen uit. Dat is handig voor een laptop zonder camera, of voor de kassa aan de ingang die alleen tickets verkoopt. De knop Nu afrekenen verdwijnt dan; de knop Camera bij de zoekvelden blijft staan.

Als de camera niet opent

• De browser vraagt toestemming. De eerste keer vraagt Safari of Chrome of de pagina de camera mag gebruiken. Tik op Sta toe. Weigerde je dat per ongeluk, zet het dan weer aan in de instellingen van de browser; op een iPad staat dat bij Safari → Camera in Instellingen. Herlaad daarna de kassa.
• Welke camera? De kassa begint met de camera aan de kant van het scherm, zodat de bezoeker zijn telefoon naar het scherm kan houden. Heeft je tablet er twee, dan wissel je met Andere camera. De tablet onthoudt je keuze.
• Welke toestellen? De camera werkt in Safari op een iPad en in Chrome op Android. Heeft een toestel geen camera, dan zegt de kassa dat meteen en kies je gewoon een van de betaalknoppen. Zet de camera voor dat toestel dan uit, zoals hierboven.

---

Wat je achteraf terugziet

• Op de bon staat elke regel apart, met de teruggaves als negatieve regels, en onderaan de btw per tarief.
• In het Z-rapport van je kassasessie tellen de consumpties mee in de omzet per btw-tarief. Zo zie je in één oogopslag hoeveel er aan de toog omging.
• In het kassajournaal staat elke verkoop met haar regels. Daar valt niets meer aan te wijzigen; zie De balie-kassa.

---

Kassalayouts: elk scherm zijn eigen producten

Zodra je meer dan één kassa hebt staan, loop je tegen hetzelfde aan: elke tablet toont alle producten van de locatie. Aan de bar sta je dan te scrollen langs frieten en tickets om een pint te vinden. Op een terrein is dat één lijst te lang.

Een kassalayout is een benoemde set producten met een vaste volgorde, die je aan één toestel hangt. "Bar links" toont drank en statiegeld, "Frietkraam" toont frieten en hamburgers, en de tablet aan de ingang toont gewoon de tickets. Alle drie hangen ze aan dezelfde locatie.

Heb je één balie? Dan hoef je hier niets te doen. Een toestel zonder layout toont alle producten van zijn locatie, precies zoals altijd.

Een layout samenstellen

1. Ga naar Kassalayouts en klik op Kassalayout aanmaken.
2. Geef hem de naam van de plek: "Bar links", "Frietkraam", "Ingang". Die naam komt klein bovenaan het kassascherm te staan, zodat wie de tablet vastpakt meteen ziet waar hij staat.
3. Kies eventueel een locatie. Dat is alleen om straks makkelijker producten te kunnen kiezen; laat je het leeg, dan kies je uit al je producten.
4. Klik op Aanmaken. Je komt meteen in het ontwerpscherm, want een lege layout is nog niets.

Het ontwerpscherm

Links staan de producten die nog niet op deze kassa staan. Rechts staat de kassa zelf, zoals ze straks op het toestel verschijnt — met dezelfde tegels, dezelfde kleuren en dezelfde foto's.

Een product op de kassa zetten. Sleep het van links op een vakje. Werk je op een iPad of met het toetsenbord, tik dan eerst op het product en daarna op het vakje waar het moet komen. Dat is dezelfde handeling, met twee tikken in plaats van één beweging.

Een tegel verplaatsen. Sleep ze naar een ander vakje. Laat je ze vallen op een vakje waar al een tegel ligt, dan ruilen de twee van plaats — wat je verwacht wanneer je de pint op de plaats van de cola sleept.

Een gat laten. Mag. Een leeg vakje is een keuze, geen vergetelheid: de kassa toont het als een open plek. Handig om drank en eten ook op één blok uit elkaar te houden.

Een tegel groter maken. Tik op de tegel. Onder het blok verschijnen de knoppen Breder, Smaller, Hoger en Lager. Een tegel mag zo breed als het raster en tot drie rijen hoog. Maak wat het vaakst over de toog gaat groot: de bak bier is de knop die je van een meter afstand moet kunnen raken.

Een tegel van de kassa halen. Sleep ze terug naar de lijst links, of tik erop en kies Van de kassa halen. Het product zelf blijft bestaan.

Er is geen knop Bewaren. Alles wat je doet, staat meteen vast. Sluit je het tabblad halverwege, dan ben je niets kwijt.

Kolommen en het voorbeeld

Bovenaan kies je hoeveel kolommen het raster heeft: tussen twee en acht. Zes is een goed begin voor een tablet van 10".

Met Tablet 10" en Kassa 15" zie je hoe groot de tegels op dat toestel worden. Het raster is op beide hetzelfde; alleen de tegels worden groter of kleiner. Kijk dus op de tablet-weergave of je de tegels nog met een duim raakt.

Smaller maken gaat alleen wanneer er geen enkele tegel buiten de nieuwe rand zou vallen. Die tegels stilletjes naar een volgende rij schuiven zou je hele kaart omgooien; schuif ze liever eerst zelf naar links.

Pagina's en blokken

Een grote kaart verdeel je over pagina's. Op de kassa worden dat tabbladen bovenaan: Drank, Eten, Tickets. Eén tik wisselt, er hoeft niet gescrold te worden — en scrollen met natte handen aan een toog is traag. Heb je maar één pagina, dan toont de kassa geen tabbladen.

Binnen een pagina maak je blokken met een kleur: Bier, Frisdrank, Statiegeld. Aan een drukke toog is kleur sneller dan lezen: de hand gaat naar het groene vak voor het oog de tekst gelezen heeft. Kies kleuren die duidelijk verschillen — groen, amber en rood zeggen meer dan drie tinten blauw.

Een blok zonder naam toont op de kassa geen kop en geen kleur. Zo heeft elke nieuwe pagina er meteen één, zonder dat iemand iets van blokken hoeft te weten.

Een pagina of een blok verwijderen gaat pas wanneer er geen tegels meer op staan. Dat is bewust: met één klik op een prullenbak producten van de kassa halen is een verrassing die je op de avond zelf ontdekt.

Twee dingen om te weten

• Hetzelfde product mag in meerdere layouts staan. De pint aan de bar en de pint bij het frietkraam zijn één product, met één prijs en één btw-tarief. Een layout kiest alleen wat je ziet, nooit wat het kost.
• Verschuif niets halverwege een avond. Een kassierster weet na twintig bestellingen blind waar de pint staat. Zet nieuwe producten er liever in een leeg vakje bij.

Op een telefoon

Een raster van zes kolommen op een telefoon geeft tegels van vijftig pixels, en daar mist elke duim op. Op een smal scherm laat de kassa daarom de plaatsen los en zet ze de tegels gewoon onder elkaar, in de volgorde waarin je ze leest: van links naar rechts, van boven naar onder. De gaten verdwijnen dan, en een brede tegel wordt een gewone.

De layout aan een toestel hangen

Een layout doet niets tot ze aan een toestel hangt. Je doet dat meteen in het ontwerpscherm: bovenaan staat Op deze toestellen, met al je toestellen. Tik er een aan en het draagt deze layout; tik nog eens en het draagt ze niet meer. Staat er (niet gekoppeld) achter een toestel, dan is er nog geen tablet mee verbonden — dat doe je met een koppelcode bij Toestellen.

Het kan ook andersom: ga naar Toestellen, open de tablet in kwestie en kies bij Kassalayout de layout die erbij hoort.

Je doet dit per toestel en niet per locatie — dat is de hele bedoeling. En de kassierster van een gekoppeld toestel kan er zelf niet van wisselen: er staat alleen de naam op het kassascherm, geen keuzeknop. Dat scheelt verkeerd aangeslagen bestellingen, en het houdt het Z-rapport van elke kassa leesbaar.

Een kassa zonder toestel

Werk je op een laptop die niet aan een toestel gekoppeld is — om je layout uit te proberen, of als penningmeester aan een tafeltje — dan staat er bovenaan de kassa een keuzelijst met je layouts. Kies er een, en de kassa toont precies wat je ontworpen hebt. Kies Alle producten om weer alles te zien.

Toont je kassa alles terwijl je layouts gemaakt hebt? Dan staat er onder de titel waarom: ofwel is er geen toestel gekoppeld, ofwel heeft het toestel geen layout. In het tweede geval staat er een link naar dat toestel bij.

Tip voor een fuif. Zet het op voorhand goed: één toestel met layout "Bar links", één met "Bar rechts", één met "Frietkraam". Achteraf zie je per kassa wat er omging, en dat is precies het gesprek dat je maandag met je penningmeester wil voeren.

Wat er gebeurt als je iets wijzigt

• Een product op inactief zetten haalt de tegel van het scherm, maar laat hem in de layout staan. Zet je het product weer actief, dan staat de tegel er weer, op dezelfde plek.
• Een blok of een pagina verwijderen kan pas wanneer er geen tegels meer in liggen. Zo verdwijnt er nooit per ongeluk een product van de kassa.
• Een layout op inactief zetten of verwijderen laat de toestellen die erop stonden weer alle producten van hun locatie tonen. Er gaat dus nooit een kassa zwart.

---

Veelgestelde vragen

Moet ik voor elk drankje een apart product maken? Ja, en dat is ook de bedoeling. Alleen zo weet je achteraf hoeveel pinten je verkocht hebt, en alleen zo krijgt elk product het btw-tarief dat erbij hoort.

Kan ik een consumptie ook online verkopen? Nee. Een consumptie is een kassaproduct en verschijnt nooit in je ticketshop. Wil je drankbonnen op voorhand verkopen, gebruik dan een cadeaubon of een gewoon ticket.

Wat als ik me vergis en te veel aansla? Zolang je nog niet afgerekend hebt, haal je de regel gewoon uit het mandje. Is er al betaald, sla het dan terug met Teruggeven, net zoals een beker, en geef het bedrag terug.

Telt een consumptie mee voor de ticketlimiet van mijn formule? Nee. Er komt geen ticket uit, dus er wordt ook niets geteld.

Ik zie het soort Consumptie niet staan. Dan staat de schakelaar nog uit. Vraag support om ze aan te zetten.

Kan ik aan de kassa zelf van layout wisselen? Op een gekoppeld toestel niet, en dat is bewust. De layout hangt aan het toestel. Wie halverwege een dienst van scherm kan springen, slaat vroeg of laat de verkeerde dingen aan, en dan klopt de afrekening van die kassa niet meer. Moet het toch, dan hang je in het ontwerpscherm een andere layout aan het toestel. Een kassa zonder toestel kiest haar layout wel zelf, bovenaan het scherm.

Kost een product in twee layouts dubbel werk? Nee. Het is één product met één prijs en één btw-tarief; je zet er alleen in beide layouts een tegel voor.

Ik zie Kassalayouts niet staan in het menu. Dan staat dezelfde schakelaar nog uit als bij de consumpties. Vraag je beheerder om ze aan te zetten.