Kassa-compliance in Frankrijk: beveiligde kassa en attestatie

Verkoop je in Frankrijk aan particulieren en registreer je die verkopen in een kassaprogramma, dan moet dat programma een beveiligde kassa zijn — een logiciel de caisse sécurisé, zoals de Franse wet het noemt (art. 286, I, 3° bis van de Code général des impôts). Dit artikel legt uit wat dat betekent, hoe Passavo eraan voldoet, en welke paar dingen je zelf nog doet.

Kort: elke verkoop komt onveranderbaar in een getekend kassajournaal, er wordt elke dag, maand en jaar automatisch afgesloten, alles wordt gearchiveerd, en je downloadt met één klik de attestatie van de uitgever die je bij een controle toont.

Verkoop je niet in Frankrijk? Dan hoef je hier niets mee te doen. Deze pagina verschijnt vanzelf voor een organisatie in Frankrijk, en alleen voor wie de betalingen beheert.

---

Waarom Frankrijk dit vraagt

Frankrijk wil dat een kassa niet achteraf bij te werken is. Een bon wissen, een dag omzet lager zetten, een regel stilletjes aanpassen: met een beveiligde kassa kan dat niet meer, en een controleur kan dat ook nagaan.

De wet vraagt daarvoor vier dingen, die in het Frans altijd in dezelfde volgorde terugkomen:

	Wat het betekent	Hoe Passavo het doet
Inaltérabilité (onveranderbaarheid)	Wat geregistreerd is, kan niet meer gewijzigd of gewist worden. Een correctie is een nieuwe regel.	Elke handeling komt als nieuwe regel in het kassajournaal. Wijzigen of verwijderen kan niet, ook niet rechtstreeks in de databank.
Sécurisation (beveiliging)	Je moet kunnen aantonen dat er niets is aangepast.	Elke regel draagt de vingerafdruk van de vorige (een ketting) én een elektronische handtekening. De nummering loopt door zonder gaten.
Conservation (bewaring)	De gegevens worden afgesloten en bewaard.	Elke nacht een dagafsluiting, elke maand en elk jaar een afsluiting, met de totalen. Zes jaar bewaard.
Archivage (archivering)	De gegevens worden periodiek gearchiveerd, in een vorm die een controleur kan lezen.	Elke maand en elk jaar een getekend archief in een open formaat.

Hoe je het aantoont: de attestatie van de uitgever

De Franse wet kent twee manieren om aan te tonen dat je kassa beveiligd is: een certificaat van een erkende instelling, of een individuele attestatie van de uitgever van de software (attestation individuelle de l'éditeur). Sinds de wet n° 2026-103 van 19 februari 2026 (art. 125) is die attestatie weer een volwaardig bewijs.

Passavo werkt met die tweede weg. De uitgever van Passavo verklaart in een attestatie op naam van jouw organisatie dat de kassafuncties voldoen aan de vier voorwaarden hierboven. Je downloadt ze zelf, op elk moment, als pdf — zie verder.

---

Wat er automatisch gebeurt

Je hoeft de module niet aan te zetten. Staat je organisatie in Frankrijk, dan staat ze aan vanaf de eerste kassahandeling, en ze kan daar ook niet uit.

Wat er in het kassajournaal komt

• elke verkoop aan de balie-kassa;
• elke betaalde webshopbestelling aan een particulier, en elke handmatige bestelling die je in het paneel maakt;
• elke annulatie en terugbetaling.

Een annulatie haalt de oorspronkelijke verkoop niet weg. Ze komt als nieuwe regel met een negatief bedrag in het journaal — een tegenboeking, in het Frans een opération de « moins ». Zo blijft de geschiedenis volledig.

Waarom ook de webshop? In Frankrijk vallen ook online kassasystemen onder de regel. De uitzondering voor betalingen die volledig via een bank lopen, geldt in de praktijk zelden, dus nemen we betaalde webshopbestellingen aan particulieren mee. Verkopen aan resellers (zakelijk, met factuur) niet.

De ketting en de handtekening

Elke regel in het journaal draagt de SHA-256-hash van de regel ervoor. Wie één regel aanpast, breekt de ketting vanaf dat punt, en dat valt op. Daarnaast wordt elke regel elektronisch getekend (Ed25519) met een sleutel die alleen bij jouw organisatie hoort.

Een hash is een soort vingerafdruk van een stuk tekst: verander er één teken aan en de vingerafdruk is helemaal anders.

De afsluitingen (clôtures)

• Elke nacht een dagafsluiting (clôture journalière), ook op een dag zonder verkopen.
• Op de 1e van de maand de maandafsluiting (clôture mensuelle).
• Op 1 januari de jaarafsluiting (clôture annuelle).

Elke afsluiting bevat het totaal van de periode (grand total), het total perpétuel — het cumulatieve totaal sinds je eerste verkoop, dat nooit op nul gaat — en datzelfde in absolute waarde, met een uitsplitsing per btw-tarief en per betaalwijze. Ook de afsluitingen worden getekend en geketend.

De archieven

Elke maand en elk jaar maakt Passavo een getekend archief (een zip) in een open formaat, met daarin:

Bestand	Inhoud
journal.csv	het kassajournaal: elke regel met nummer, bedrag, hash en handtekening
lignes.csv	de productregels per bon
clotures.csv	de afsluitingen van de periode
evenements.csv	het journaal van de technische gebeurtenissen
manifeste.json en manifeste.sig	de lijst van de bestanden met hun vingerafdruk, en de handtekening daarop
cle-publique.pem	de publieke sleutel om de handtekening na te kijken
LISEZMOI.txt	uitleg in het Frans voor de controleur

Een controleur kan zo'n archief nakijken zonder de software. Met één opdracht controleert hij de handtekening:

openssl pkeyutl -verify -pubin -inkey cle-publique.pem -rawin -in manifeste.json -sigfile manifeste.sig

Die moet Signature Verified Successfully geven. Daarna vergelijkt hij de SHA-256 van elk bestand met wat er in het manifest staat.

Archieven worden nooit automatisch verwijderd.

Het journaal van de gebeurtenissen (JET)

Naast de verkopen houdt Passavo een journal des événements techniques bij: het aanzetten van de module, het openen en sluiten van de kassa, aanmelden, herdrukken van bonnen, annulaties, afsluitingen, exports, archieven, controles, gewijzigde instellingen en fouten. Ook dat journaal wordt getekend en geketend.

---

De pagina Kassa-compliance (FR)

Ga naar Instellingen → Kassa-compliance (FR). Je ziet ze als eigenaar, of als je de betalingen van de organisatie mag beheren.

Beveiligde kassa

De stand van de module: actief of niet, actief sinds, de softwareversie, de vingerafdruk van de sleutel, het aantal getekende journaalregels, het aantal afsluitingen en het total perpétuel.

Gegevens voor de bon en de attestatie

Vul dit één keer in en klik op Bewaren:

Veld	Waarvoor
Juridische naam (raison sociale)	De officiële naam van je organisatie, voor de attestatie.
SIRET	Je SIRET-nummer: 14 cijfers. Het komt op elke bon.
Wettelijk vertegenwoordiger	Wie volet 2 van de attestatie ondertekent.
In gebruik genomen op	De datum waarop je de kassa in gebruik nam, voor de attestatie.

Attestatie van de uitgever

Klik op Attestatie downloaden (pdf). Je krijgt het officiële model BOI-LETTRE-000242, altijd in het Frans, op naam van je organisatie:

• Volet 1 is ingevuld en ondertekend door de uitgever.
• Volet 2 is vooraf ingevuld met de gegevens van je organisatie. Kijk het na, vul aan wat nog ontbreekt, onderteken het en bewaar het bij je boekhouding.

Bij een controle toon je beide delen.

Controle

De knop Nu controleren kijkt alles na: de ketting en elke handtekening, elke afsluiting opnieuw uitgerekend tegen het journaal, en of geen enkel archief gewijzigd is. Klopt alles, dan zie je hoeveel regels, afsluitingen, gebeurtenissen en archieven er nagekeken zijn.

Archieven

Alle maand- en jaararchieven, elk met een knop Downloaden (een zip). De knop Ontbrekende afsluitingen en archieven nu maken doet meteen wat anders 's nachts gebeurt — handig na een eerste dag of voor je een archief nodig hebt.

Afsluitingen en gebeurtenissen

Onderaan staan de recentste afsluitingen (clôtures), met het totaal van de periode en het total perpétuel, en de recentste gebeurtenissen (JET).

---

De bon

Zodra de module aanstaat, draagt elke bon:

• een doorlopend ticketnummer en de kassa waarop verkocht werd;
• je SIRET;
• het totaal exclusief btw en de btw;
• de eerste tekens van de handtekening;
• de softwareversie.

Druk je een bon opnieuw af, dan staat er DUPLICATA op, en de herdruk komt in het journaal van de gebeurtenissen. Een testbestelling draagt SIMULATION, zodat ze nooit voor een echte verkoop kan doorgaan.

---

Wat je zelf nog doet

1. Je gegevens invullen: SIRET, juridische naam en wettelijk vertegenwoordiger, op de pagina hierboven.
2. De attestatie downloaden en volet 2 ondertekenen. Bewaar ze bij je boekhouding.
3. Je archieven regelmatig downloaden en ze zes jaar bewaren (art. L. 102 B van het Livre des procédures fiscales). Passavo bewaart ze ook en verwijdert ze nooit vanzelf, maar een eigen kopie is altijd goed.

Zeg je je account op, download dan eerst al je archieven. Daarna kan je er niet meer bij, en de bewaarplicht ligt bij jou.

Wie de plicht niet heeft

Verkoop je alleen aan bedrijven, met een factuur, of val je onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen (franchise en base de TVA), dan geldt de plicht volgens de Franse administratie niet voor jou. Twijfel je, vraag het dan aan je boekhouder.

Wat er gebeurt zonder bewijs

Kan je bij een controle niet aantonen dat je kassa beveiligd is, dan riskeer je een boete (art. 1770 duodecies CGI). Met de attestatie en je archieven ben je daar gedekt.

---

Buiten Frankrijk

Staat je organisatie niet in Frankrijk, maar verkoop je er wel — bijvoorbeeld op een festival over de grens — dan kan je de module ook laten aanzetten. Vraag het aan support. Daarna verschijnt de pagina Kassa-compliance (FR) ook bij jou, en kan je de module daar zelf weer uitzetten. Wat er al getekend en gearchiveerd is, blijft altijd bewaard.

Verkoop je in Duitsland, dan geldt een ander systeem; zie Kassa-compliance in Duitsland.

---

Wat als …

Wat als ik een verkoop wil corrigeren?

Annuleer of betaal terug zoals altijd, vanuit de kassa of de bestelling. Er komt een tegenboeking in het journaal; de oorspronkelijke regel blijft staan. Zo hoort het ook: wijzigen kan niet, corrigeren wel.

Wat als er een controleur aan mijn balie staat?

Geef de bon die hij vraagt en blijf verkopen. Toon de attestatie (beide delen), en download de archieven van de gevraagde periode op de pagina Kassa-compliance (FR). In elk archief zit een uitleg in het Frans.

Wat als de controle een probleem meldt?

Neem contact op met support en vermeld wat de controle toont. Verander zelf niets aan de gegevens; dat kan ook niet.

Wat als een maand nog niet gearchiveerd is?

Een maand wordt gearchiveerd zodra ze voorbij is. Heb je een archief meteen nodig, klik dan op Ontbrekende afsluitingen en archieven nu maken.

---

Veelgestelde vragen

Heb ik een certificaat nodig? Nee. De wet aanvaardt de individuele attestatie van de uitgever als bewijs, en die download je zelf op de pagina Kassa-compliance (FR).

Heb ik een apparaatje nodig? Nee. De beveiliging zit in de software zelf. Een tablet of laptop met de balie-kassa volstaat.

Kost dat extra? Nee. De module hoort bij de balie-kassa en staat vanzelf aan voor een organisatie in Frankrijk.

Kan ik de module uitzetten? In Frankrijk niet: daar is ze verplicht. Buiten Frankrijk wel, als ze op je vraag aangezet werd.

Wie mag dit beheren? Wie de betalingen van de organisatie beheert, meestal de eigenaar. Wie de archieven downloadt, ziet immers de volledige omzet.

Verandert er iets voor mijn Belgische of Nederlandse kassa? Nee. Zolang je organisatie niet in Frankrijk staat en je de module niet laat aanzetten, werkt je kassa zoals altijd. Meer over de kassa zelf lees je in De balie-kassa.